<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:id="PT">
	<teiHeader>
		<fileDesc>
			<titleStmt>
				<title>1822. Carta de Bernardo de Castelões, frade, para António de Poiares, frade.</title>
				<sponsor>CLUL, Centro de Linguística da Universidade de Lisboa</sponsor>
				<funder>FCT, Fundação para a Ciência e a Tecnologia PTDC/LIN/64472/2006; ERC, European Research Council ‒ 7FP/ERC Advanced Grant 2011 GA295562</funder>
				<respStmt><resp>Projeto</resp><name xml:id="CARDS">CARDS, Cartas Desconhecidas</name></respStmt> 
				<respStmt><resp>Coordenação</resp><name xml:id="RM">Rita Marquilhas</name></respStmt> 
				<respStmt><resp>Transcrição</resp><name xml:id="CA">Cristina Albino</name><name xml:id="SFS">Sara de França Sousa</name></respStmt> 
				<respStmt><resp>Anotação POS</resp><name>Clara Pinto, Catarina Carvalheiro</name></respStmt> 
				<respStmt><resp>Parsing</resp><name>por_anotar</name></respStmt> 
				<respStmt><resp>Contextualização</resp><name>Rita Marquilhas</name></respStmt> 
				<respStmt><resp>Revisão</resp><name>Cristina Albino</name></respStmt> 
				<respStmt><resp>Edição modernizada</resp><name xml:id="RG">Raïssa Gillier</name></respStmt>
			</titleStmt>
			<publicationStmt> 
				<publisher>CLUL, Centro de Linguística da Universidade de Lisboa</publisher> 
				<address> 
					<addrLine>Av. Professor Gama Pinto, 2</addrLine> 
					<addrLine>1649-003 Lisboa-Portugal</addrLine>
				</address> 
				<pubPlace>Lisboa</pubPlace> 
				<date when="2007">2007</date> 
				<availability status="restricted"><p>Copyright 2007, CLUL</p></availability> 
			</publicationStmt>
			<sourceDesc>
					<msDesc>
						<msIdentifier>
							<country>Portugal</country>
							<settlement>Lisboa</settlement>
							<institution key="CDD.xml#NatXReg">Arquivo Nacional da Torre do Tombo</institution>
							<repository xml:id="CS">Casa da Suplicação</repository>
							<collection>Feitos Findos, Processos-Crime</collection>
							<idno>Letra A, Maço 2, Número 22, Caixa 6, Caderno [1]</idno>
						</msIdentifier>
						<msContents>
							<summary>O autor agradece ao destinatário as teses enviadas.</summary>
							<msItem class="original">
								<p><locus>248r-249v</locus></p>
							</msItem>
						</msContents>
						<physDesc>
							<objectDesc form="letter">
								<supportDesc>
									<extent>meia folha de papel dobrada escrita na primeira face, e com sobrescrito na última.
										<dimensions scope="all" unit="mm">
											<height>214</height>
											<width>136</width>
										</dimensions>
									</extent>
									<condition><p></p></condition>
								</supportDesc>
								<layoutDesc>
									<layout>três linhas em branco entre a fórmula de endereço e o início do texto.</layout>
								</layoutDesc>
							</objectDesc>
							<accMat>
								<p>Carimbo:</p>
								<p><quote xml:lang="PT">PORTO</quote></p>
							</accMat>
						</physDesc>
						<additional>
							<adminInfo>
								<availability><p>Reproduções não dispensam licença da DGARQ/TT.</p></availability>
							</adminInfo>
							<surrogates>
								<ref></ref>
								<cit><bibl>Facsimile digital guardado como ficheiro JPEG</bibl></cit>
							</surrogates>
						</additional>
					</msDesc>
			</sourceDesc>
		</fileDesc>
		<encodingDesc corresp="PS-GENERAL.xml#PS-PT">
			<projectDesc><p/></projectDesc>
			<editorialDecl><p/></editorialDecl>
			<classDecl>
				<taxonomy xml:id="Tip-PS">
					<bibl>Tipologia PS</bibl>
					<category xml:id="pragmatics"><catDesc>agradecimento</catDesc></category>
					<category xml:id="type"><catDesc>particular</catDesc></category>
					<category xml:id="linguisticSource"><catDesc></catDesc></category>
					<category xml:id="socioHistoricalSource"><catDesc>
						<term n="1" key="KW.xml#K77"/>
						<term n="2" key="KW.xml#K48"/>
						<term n="3" key="KW.xml#K86"/>
						<term n="4" key="KW.xml#K135"/>
						<term n="5" key="KW.xml#K35"/>
						Dinero,Compraventa,Educación,Lectura,Catecismo</catDesc></category>
					<category xml:id="balancedSelection"><catDesc>0</catDesc></category>
				</taxonomy>
			</classDecl>
		</encodingDesc>
		<profileDesc>
			<langUsage><language ident="PT"/></langUsage>
			<textClass>
				<catRef target="#pragmatics"/>
				<catRef target="#type"/>
				<catRef target="#linguisticSource"/>
				<catRef target="#socioHistoricalSource"/>
				<catRef target="#balancedSelection"/>
			</textClass>
			<creation/>
			<correspDesc>
				<correspAction type="sent">
					<persName key="CDD.xml#BC3" xml:id="BC3" cert="high"><name>Bernardo de Castelões</name></persName>
					<placeName confidence="0" type="origin">Portugal, Porto
						<location>
							<geo>41.1579438 -8.6291053</geo>
						</location>
					</placeName>
					<date confidence="1" when="1822-06-18" from="1822" to="1822" when-custom="1822.06.18"/>
				</correspAction>
				<correspAction type="received">
					<persName key="CDD.xml#AP10" cert="high"><name>António de Poiares</name></persName>
					<placeName confidence="0" type="destination">S.l.
						<location>
							<geo></geo>
						</location>
					</placeName>
				</correspAction>
			</correspDesc>
			<settingDesc><p>No libelo acusatório diz como autor o Promotor da Justiça (transcrição normalizada): "[…] devendo os réus ser exemplares e zelosos observantes não só dos deveres cristãos, morais e políticos, mas também dos que são prescritos pelo nosso Santo Instituto que abraçaram […] no dia 1 de junho do presente ano, que era a Dominga infra oitava do Corpo de Deus, pelas 9 horas da manhã, pouco mais ou menos, saíram impestuosamente de suas celas os réus Fr. José de Canelas e Fr. José de Fornelos, fazendo-se cabeça de motim, e começaram a chamar os outros réus colegiais, com grandez vozeiros, e batendo estrondosamente nos dormitórios, dizendo palavras sediciosas e ameaçadoras, de forma que aterraram a Comunidade […], ao estrondo daquelas vozes saíram logo de suas celas os outros réus colegiais, e, juntando-se aos primeiros, continuaram cada vez mais as ameaças […] que reputavam afrontados à Comunidade, escandalizando não só a esta, mas até os seculares que ali se achavam. […]. No mesmo dia, em auto de Comunidade do refeitório, sendo os mesmos réus repreendidos pelo prelado por causa daquele punível e escandaloso atentado, logo se levantou o réu Leitor Fr. António de Poiares e, sem respeito às leis da religião e sem pedir licença alguma, interrompeu o mesmo prelado, dizendo em altas vozes: que seus estudantes tinham feito muito bem no barulho que fizeram, que estavam entre Corcundas; e que daria as providências, e outras palavras não menos despropositadas, temerárias e sediciosas, tornando-se deste modo cúmplice, e mesmo autor principal, do referido motim dos réus seus discípulos que se presumem insinuados e induzidos por ele. […] O mesmo réu, Fr. António, costuma sempre andar com hábito de pano diverso do que as nossas leis permitem, aparecendo assim aos seus discípulos [e] faltava a outros deveres de mestre, desprezando a educação cristã e religiosa de seus discípulos, porque todas as tardes saía para fora, deixando-os andar de cela em cela a tocar instrumentos, e até a jogar cartas, com grave escândalo da Comunidade, não fazia as reparações do costume, e que são mandadas no seu plano de estudos, dava as suas lições da aula em segredo e nelas gastava muito pouco tempo [e] tem o custume de reservar para si esmolas de sermões que prega […]. Este mesmo réu, Fr. José de Ervedal, está encostumado a usar de armas defesas, o que mesmo nos seculares e pelas leis civis é crime atrocíssimo, pois que em sua cela se chegou a achar um estoque metido em uma bengala e uma faca de ponta aguda em uma bainha."</p>
			</settingDesc>
		</profileDesc>
		<revisionDesc>
			<change when="2010-07">José Pedro Ferreira: Script de conversão automática (MS Access para XML)</change> 
			<change when="2010-12">Cristina Albino: Revisão da leitura</change> 
			<change when="2013-05">Raïssa gillier: Modernização em Edictor</change>
			<change xml:lang="EN">
				<p sameAs="title"></p>
				<p sameAs="summary"></p>
				<p sameAs="settingDesc"></p>
				<p sameAs="text"></p></change>
		</revisionDesc>
	</teiHeader>
	<text>
		<body><pb n="248r" facs="CARDS0234_2.JPG"/><lb break="yes"/>
			<opener>
				<salute>
					<w>Meu</w> 
					<w rend="Pe"><choice><abbr>Pe</abbr><expan>Padre</expan><reg>padre</reg></choice></w>
					<pc><choice><orig/><reg>,</reg></choice></pc> 
					<w><choice><orig>Mestre</orig><reg>mestre</reg></choice></w> 
					<w>e</w> 
					<w rend="Amo"><choice><abbr>Amo</abbr><expan>Amigo</expan><reg>amigo</reg></choice></w>
					<pc><choice><orig/><reg>.</reg></choice></pc>
				</salute>
			</opener>
			<p>
					<w lemma="receber">Recebo<fs type="pos"><f name="V"><symbol value="VMIP1S0"/></f></fs></w> 
					<w lemma="com">com<fs type="pos"><f name="S"><symbol value="SPS00"/></f></fs></w> 
					<w rend="mto" lemma="muito"><choice><abbr>mto</abbr><expan>muito</expan></choice><fs type="pos"><f name="R"><symbol value="RQ"/></f></fs></w> 
					<w lemma="gosto">gosto<fs type="pos"><f name="N"><symbol value="NCMS000"/></f></fs></w> 
					<w lemma="o">as<fs type="pos"><f name="D"><symbol value="DA0FP0"/></f></fs></w> 
					<w rend="mto" lemma="muito"><choice><abbr>mto</abbr><expan>muito</expan></choice><fs type="pos"><f name="R"><symbol value="RQ"/></f></fs></w> 
					<w lemma="bem">bem<fs type="pos"><f name="R"><symbol value="RG"/></f></fs></w> 
					<w lemma="conceber">concebidas<fs type="pos"><f name="V"><symbol value="VMP00PF"/></f></fs></w> <lb break="yes"/> 
					<w lemma="tese"><choice><orig>Theses</orig><reg>teses</reg></choice><fs type="pos"><f name="N"><symbol value="NCFP000"/></f></fs></w>
					<pc><choice><orig>,</orig><reg/></choice></pc> 
					<w lemma="e">e<fs type="pos"><f name="C"><symbol value="CC"/></f></fs></w> 
					<w lemma="me">me<fs type="pos"><f name="P"><symbol value="PP1CS000"/></f></fs></w>
					<w lemma="dar">dou<fs type="pos"><f name="V"><symbol value="VMIP1S0"/></f></fs></w> 
					<w lemma="por">por<fs type="pos"><f name="S"><symbol value="SPS00"/></f></fs></w> 
					<w rend="mto" lemma="muito"><choice><abbr>mto</abbr><expan>muito</expan></choice><fs type="pos"><f name="R"><symbol value="RQ"/></f></fs></w> 
					<w rend="obgdo" lemma="obrigar"><choice><abbr>obgdo</abbr><expan>obrigado</expan></choice><fs type="pos"><f name="V"><symbol value="VMP00SM"/></f></fs></w> 
					<w>do
						<w part="I" rend="de" lemma="de"><fs type="pos"><f name="S"><symbol value="SPS00"/></f></fs></w>
						<w part="F" rend="o" lemma="o"><fs type="pos"><f name="D"><symbol value="DA0MS0"/></f></fs></w></w> 
					<w lemma="seu"><choice><orig>seo</orig><reg>seu</reg></choice><fs type="pos"><f name="D"><symbol value="DP3MS0"/></f></fs></w> 
					<w lemma="obséquio"><choice><orig>obzequio</orig><reg>obséquio</reg></choice><fs type="pos"><f name="N"><symbol value="NCMS000"/></f></fs></w>
					<pc type="F" subtype="Fc">,</pc> <lb break="yes"/> 
					<w>ao
						<w part="I" rend="a" lemma="a"><fs type="pos"><f name="S"><symbol value="SPS00"/></f></fs></w>
						<w part="F" rend="o" lemma="o"><fs type="pos"><f name="D"><symbol value="DA0MS0"/></f></fs></w></w> 
					<w rend="q" lemma="que"><choice><abbr>q</abbr><expan>que</expan></choice><fs type="pos"><f name="P"><symbol value="PR0CN000"/></f></fs></w> 
					<w lemma="desejar"><choice><orig>dezejarei</orig><reg>desejarei</reg></choice><fs type="pos"><f name="V"><symbol value="VMIF1S0"/></f></fs></w>
					<w lemma="corresponder">corresponder<fs type="pos"><f name="V"><symbol value="VMN0000"/></f></fs></w> 
					<w lemma="em">em<fs type="pos"><f name="S"><symbol value="SPS00"/></f></fs></w> 
					<w lemma="todo">toda<fs type="pos"><f name="D"><symbol value="DI0FS0"/></f></fs></w> 
					<w lemma="o">a<fs type="pos"><f name="D"><symbol value="DA0FS0"/></f></fs></w> 
					<w><choice><orig>occazião</orig><reg>ocasião</reg></choice><fs type="pos"><f name="N"><symbol value="NCFS000"/></f></fs></w> 
					<w rend="q" lemma="que"><choice><abbr>q</abbr><expan>que</expan></choice><fs type="pos"><f name="P"><symbol value="PR0CN000"/></f></fs></w> <lb break="yes"/> 
					<w lemma="se">se<fs type="pos"><f name="P"><symbol value="P00CN000"/></f></fs></w> 
					<w lemma="me">me<fs type="pos"><f name="P"><symbol value="PP1CS000"/></f></fs></w> 
					<w rend="ofra" lemma="oferecer"><choice><abbr>ofra</abbr><expan>ofreça</expan><reg>ofereça</reg></choice><fs type="pos"><f name="V"><symbol value="VMSP0S0"/></f></fs></w> 
					<w lemma="e">e<fs type="pos"><f name="C"><symbol value="CC"/></f></fs></w> 
					<w lemma="poder">possa<fs type="pos"><f name="V"><symbol value="VMSP0S0"/></f></fs></w> 
					<w lemma="ter">ter<fs type="pos"><f name="V"><symbol value="VMN0000"/></f></fs></w> 
					<w lemma="o">o<fs type="pos"><f name="D"><symbol value="DA0MS0"/></f></fs></w> 
					<w lemma="gosto">gosto<fs type="pos"><f name="N"><symbol value="NCMS000"/></f></fs></w>
					<w lemma="de">de<fs type="pos"><f name="S"><symbol value="SPS00"/></f></fs></w> 
					<w lemma="ver">ver<fs type="pos"><f name="V"><symbol value="VMN0000"/></f></fs></w> 
					<w lemma="frutificar">frutificar<fs type="pos"><f name="V"><symbol value="VMN0000"/></f></fs></w> 
					<w lemma="o">os<fs type="pos"><f name="D"><symbol value="DA0MP0"/></f></fs></w> <lb break="yes"/> 
					<w lemma="seu">seus<fs type="pos"><f name="D"><symbol value="DP3MP0"/></f></fs></w> 
					<w lemma="talento">talentos<fs type="pos"><f name="N"><symbol value="NCMP000"/></f></fs></w> 
					<w lemma="e">e<fs type="pos"><f name="C"><symbol value="CC"/></f></fs></w> 
					<w lemma="cuidado">cuidados<fs type="pos"><f name="N"><symbol value="NCMP000"/></f></fs></w>
					<pc type="F" subtype="Fc"><choice><orig/><reg>,</reg></choice></pc> 
					<w lemma="como">como<fs type="pos"><f name="C"><symbol value="CS"/></f></fs></w> 
					<w lemma="sempre">sempre<fs type="pos"><f name="R"><symbol value="RG"/></f></fs></w> 
					<w lemma="esperar">esperei<fs type="pos"><f name="V"><symbol value="VMIS1S0"/></f></fs></w>
					<pc type="F" subtype="Fp">.</pc> <lb break="yes"/> 
					<w rend="N" lemma="nosso"><choice><abbr>N</abbr><expan>Nosso</expan></choice><fs type="pos"><f name="N"><symbol value="DP1MSP"/></f></fs></w>
					<w rend="Sr" lemma="senhor"><choice><abbr>Sr</abbr><expan>Senhor</expan></choice><fs type="pos"><f name="N"><symbol value="NP00000"/></f></fs></w> 
					<w lemma="lhe">lhe<fs type="pos"><f name="P"><symbol value="PP3CSD00"/></f></fs></w> 
					<w lemma="continuar">continue<fs type="pos"><f name="V"><symbol value="VMSP0S0"/></f></fs></w> 
					<w lemma="o">a<fs type="pos"><f name="D"><symbol value="DA0FS0"/></f></fs></w> 
					<w><choice><orig>saude</orig><reg>saúde</reg></choice><fs type="pos"><f name="N"><symbol value="NCFS000"/></f></fs></w>
					<pc><choice><orig>,</orig><reg/></choice></pc> 
					<w lemma="e">e<fs type="pos"><f name="C"><symbol value="CC"/></f></fs></w> 
					<w rend="felicides" lemma="felicidade"><choice><abbr>felicides</abbr><expan>felicidades</expan></choice><fs type="pos"><f name="N"><symbol value="NCFP000"/></f></fs></w> 
					<w lemma="que">que<fs type="pos"><f name="P"><symbol value="PR0CN000"/></f></fs></w> 
					<w lemma="lhe">lhe<fs type="pos"><f name="P"><symbol value="PP3CSD00"/></f></fs></w> <lb break="yes"/> 
					<w rend="dezo" lemma="desejar"><choice><abbr>dezo</abbr><expan>dezejo</expan><reg>desejo</reg></choice><fs type="pos"><f name="V"><symbol value="VMIP1S0"/></f></fs></w> 
					<w lemma="e">e<fs type="pos"><f name="C"><symbol value="CC"/></f></fs></w> 
					<w lemma="a">a<fs type="pos"><f name="S"><symbol value="SPS00"/></f></fs></w> 
					<w lemma="seu"><choice><orig>seos</orig><reg>seus</reg></choice><fs type="pos"><f name="D"><symbol value="DP3MP0"/></f></fs></w>
					<w lemma="afortunar">afortunados<fs type="pos"><f name="V"><symbol value="VMP00PM"/></f></fs></w> 
					<w lemma="discípulo"><choice><orig>Discipullos</orig><reg>discípulos</reg></choice><fs type="pos"><f name="N"><symbol value="NCMP000"/></f></fs></w>
					<pc type="F" subtype="Fc">,</pc> 
					<w lemma="a">a<fs type="pos"><f name="S"><symbol value="SPS00"/></f></fs></w> 
					<w lemma="quem">quem<fs type="pos"><f name="P"><symbol value="PR0CN000"/></f></fs></w> <lb break="yes"/> 
					<w rend="ofro" lemma="oferecer"><choice><abbr>ofro</abbr><expan>ofreço</expan><reg>ofereço</reg></choice><fs type="pos"><f name="V"><symbol value="VMIP1S0"/></f></fs></w> 
					<w lemma="esse">essa<fs type="pos"><f name="D"><symbol value="DD0FS0"/></f></fs></w> 
					<w rend="quiquena" lemma="pequeno"><choice><orig><supplied resp="CA" reason="illegible">quiquena</supplied></orig><reg>pequena</reg></choice><fs type="pos"><f name="A"><symbol value="AQ0FS0"/></f></fs></w> 
					<w lemma="esmola">esmola<fs type="pos"><f name="N"><symbol value="NCFS000"/></f></fs></w>
					<pc><choice><orig>,</orig><reg/></choice></pc> 
					<w lemma="para">para<fs type="pos"><f name="S"><symbol value="SPS00"/></f></fs></w>
					<w lemma="um"><choice><orig>hum</orig><reg>um</reg></choice><fs type="pos"><f name="D"><symbol value="DI0MS0"/></f></fs></w> 
					<w lemma="dia">dia<fs type="pos"><f name="N"><symbol value="NCMS000"/></f></fs></w> <lb break="yes"/> 
					<w lemma="de">de<fs type="pos"><f name="S"><symbol value="SPS00"/></f></fs></w> 
					<w lemma="passeio">passeio<fs type="pos"><f name="N"><symbol value="NCMS000"/></f></fs></w>
					<pc><choice><orig>;</orig><reg/></choice></pc> 
					<w lemma="e">e<fs type="pos"><f name="C"><symbol value="CC"/></f></fs></w> 
					<w lemma="para">para<fs type="pos"><f name="S"><symbol value="SPS00"/></f></fs></w> 
					<w rend="qto" lemma="quanto"><choice><abbr>qto</abbr><expan>quanto</expan></choice><fs type="pos"><f name="P"><symbol value="PA000000"/></f></fs></w> 
					<w lemma="ser">for<fs type="pos"><f name="V"><symbol value="VSSF0S0"/></f></fs></w> 
					<w>do
						<w part="I" rend="de" lemma="de"><fs type="pos"><f name="S"><symbol value="SPS00"/></f></fs></w>
						<w part="F" rend="o" lemma="o"><fs type="pos"><f name="D"><symbol value="DA0MS0"/></f></fs></w></w> 
					<w lemma="seu"><choice><orig>seo</orig><reg>seu</reg></choice><fs type="pos"><f name="D"><symbol value="DP3MS0"/></f></fs></w> 
					<w lemma="agrado">agrado<fs type="pos"><f name="N"><symbol value="NCMS000"/></f></fs></w>
					<pc type="F" subtype="Fp"><choice><orig/><reg>.</reg></choice></pc> 
					<w><choice><orig>me</orig><reg>Me</reg></choice></w> 
					<w rend="achará">a<lb break="no"/>chará</w> 
					<w>sempre</w> 
					<w>com</w> 
					<w>a</w>
					<w><choice><orig>promptidão</orig><reg>prontidão</reg></choice></w> 
					<w>e</w> 
					<w rend="affo"><choice><abbr>affo</abbr><expan>affeto</expan><reg>afeto</reg></choice></w> 
					<w>com</w> <lb break="yes"/> 
					<w>que</w> 
					<w>sou</w> <lb break="yes"/> 
					<w>do</w> 
					<w>meu</w> 
					<w rend="Pe"><choice><abbr>Pe</abbr><expan>Padre</expan></choice></w> 
					<w rend="Me"><choice><abbr>Me</abbr><expan>Mestre</expan></choice></w>
			</p><lb break="yes"/>
			<closer>
				<salute>
					<w rend="Vor"><choice><abbr>Vor</abbr><expan>Venerador</expan><reg>venerador</reg></choice></w> 
					<w rend="affo"><choice><abbr>affo</abbr><expan>affetuoso</expan><reg>afetuoso</reg></choice></w> 
					<w>e</w> 
					<w rend="mto"><choice><abbr>mto</abbr><expan>muito</expan></choice></w> 
					<w rend="obrigadmo"><choice><abbr>obrigadmo</abbr><expan>obrigadissimo</expan><reg>obrigadíssimo</reg></choice></w>
					<pc><choice><orig/><reg>.</reg></choice></pc>
				</salute>
				<placeName>
					<w>Porto</w>
					<pc><choice><orig/><reg>,</reg></choice></pc>
				</placeName>
				<date>
					<w>18</w> 
					<w>de</w>
				</date>
				<date>
					<w><choice><orig>Junho</orig><reg>junho</reg></choice></w> 
					<w>1822</w>
					<pc><choice><orig/><reg>,</reg></choice></pc>
				</date>
				<signed>
					<w rend="Fr"><choice><abbr>Fr</abbr><expan>Frade</expan></choice></w> 
					<w>Bernardo</w> 
					<w>de</w> 
					<w><choice><orig>Castelloens</orig><reg>Castelões</reg></choice></w>
				</signed>
			</closer>
		</body>
	</text>
</TEI>

